Ubezwłasnowolnienie całkowite i częściowe. Kiedy i jak stosować?
fot. freepik
Ubezwłasnowolnienie to instytucja prawna przewidziana #w polskim prawie, mająca na celu ochronę osoby, która z powodu zaburzeń psychicznych lub innej poważnej niezdolności nie jest w stanie samodzielnie kierować swoim postępowaniem. Ma ono na celu ochronę interesów osoby ubezwłasnowolnionej, a nie jej karanie czy dyskryminowanie. Może dotyczyć m.in. osób z chorobami psychicznymi, upośledzeniem umysłowym, uzależnieniami czy schorzeniami neurodegeneracyjnymi (np. zaawansowana demencja), które w znacznym stopniu umożliwiają świadome kierowanie swoim zachowaniem.
Ubezwłasnowolnienie całkowite dotyczy osoby, która ukończyła 13 lat i nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem (np. z powodu ciężkiej choroby psychicznej). Po ubezwłasnowolnieniu całkowitym sąd wyznacza dla niej opiekuna. Osoba ubezwłasnowolniona nie ma zdolności do czynności prawnych tj. nie może samodzielnie zawierać umów, np. kupić mieszkania, założyć konta bankowego.
Ubezwłasnowolnienie częściowe dotyczy osoby pełnoletniej, która potrzebuje pomocy w prowadzeniu swoich spraw, ale nie w stopniu uzasadniającym całkowite ubezwłasnowolnienie. Potrzebuje pomocy przy większych decyzjach (np. sprzedaż mieszkania), ale radzi sobie w codziennym życiu. W takim przypadku sąd ustanawia kuratora.
Wniosek o ubezwłasnowolnienie może złożyć: małżonek, krewni w linii prostej (np. rodzice, dzieci), rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy, prokurator. Może zdarzyć się sytuacja, w której sytuacja życiowa osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie lub częściowo ulegnie zmianie, dlatego istnieje możliwość wnioskowania o zmianę lub uchylenie ubezwłasnowolnienia. Kto zgłosił wniosek o ubezwłasnowolnienie w złej wierze lub lekkomyślnie, podlega karze grzywny.
Sprawy tym zakresie należą do właściwości Sądów Okręgowych – adekwatnych do miejsca zamieszkania osoby ubezwłasnowolnionej[1]. Z wnioskiem o uchylenie lub zmianę, taka osoba może wystąpić samodzielnie. Po rozpatrzeniu sprawy, Sąd może zmienić – w razie poprawy stanu zdrowia – ubezwłasnowolnienie całkowite na częściowe lub uchylić ubezwłasnowolnienie – gdy ustaną przyczyny ustanowienia bądź też w wyniku działań z urzędu[2].
Warto podkreślić, że w postępowaniach, których przedmiotem jest wnioskowanie o uchylenie lub zmianę, Sąd może ustanowić dla wnioskodawcy adwokata lub radcę prawnego z urzędu, nawet bez jego wniosku – jeżeli ze względu na stan zdrowia psychicznego osoba ta nie jest zdolna do złożenia wniosku, a Sąd uzna udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie za potrzebny[3].
Podstawa prawna:
art. 544 do Art. 5601 Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2024.1568).
Nazwa ustawy: ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2024.1568 z późn. zm).
[1] Art. 554 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U.2024.1568).
[2] Art. 554 par. 2 Kodeksu postępowania cywilnego.
[3] Art. 5601 Kodeksu postępowania cywilnego.
Źródło: Rzecznik Praw Pacjenta
Czytaj również
- Zaginął 7 lutego 1984 roku. Internowany, śledzony i zamordowany
- Dwóch spichlerzy nie udało się uratować. Pomagali strażacy z Nakła i Szubina
- Dzień Kryptologii. Złamali szyfr niemieckiej Enigmy
- Rocznica wybuchu powstania styczniowego. Największy polski zryw
- Dziś 106 rocznica. Włączenie Nakła do odrodzonego Państwa Polskiego
Dodaj komentarz
LOKALNY HIT
Kora średnia frakcja 50l
20PLN
Budowa hal
Top Choice Pędzel do nakładania pudru
19,99PLN
Rejestracja BDO
500PLN
Podłoże Uniwersalne z Hydrożelem 50L – Do Ogrodu, Doniczek i Balkonów
26PLN
Bezpłatne kontrolowanie sprawności ustawienia świateł
Audyt środowiskowy
3000PLN
Zeszyt w kratkę A5 Interdruk 32 kartek
2,80PLNRocznica śmierci Jana Olszewskiego. "Służyć Bogu i Ojczyźnie"
Jan Olszewski – całe życie służył Polsce#. Premier, doradca prezydenta Lecha Kaczyńskiego, sędzia Trybunału Stanu. Obrońca opozycjonistów w procesach politycznych w okresie PRL, współpracownik KOR i Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Dochował wierności przyrzeczeniu harcerskiemu złożonemu w Szarych Szeregach: „służyć Bogu i Ojczyźnie…”.
(czytaj więcej)Najpopularniejsze imiona nadawane dzieciom. Zosia i Nikodem w czołówce
Zofia i Nikodem to najpopularniejsze imiona #nadawane dzieciom w ostatnim półroczu 2025 roku. Tak wynika z najnowszego rankingu Ministerstwa Cyfryzacji. Pełne zestawienie i szczegółowe statystyki można znaleźć na portalu dane.gov.pl.
(czytaj więcej)Śnieżny Księżyc rozświetli niebo. Lutowa pełnia
Dziś na niebie będziemy mogli podziwiać #drugą pełnię Księżyca w tym roku. Nasz naturalny satelita osiągnie pełną fazę późnym wieczorem, a dokładny moment maksimum zjawiska przypadnie w Polsce o godzinie 23:09. To doskonała okazja, by spojrzeć w górę i zobaczyć Srebrny Glob w całej jego okazałości.
(czytaj więcej)Zaginął 7 lutego 1984 roku. Internowany, śledzony i zamordowany
Internowany, śledzony, zamordowany #przez „nieznanych sprawców”. Piotr Bartoszcze był członkiem Komitetu Założycielskiego NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność Chłopska”. Zaginął 7 lutego 1984 roku podczas rozwożenia wydawnictw podziemnych. Jego ciało, w studzience melioracyjnej na polu, ze śladami pobicia i duszenia znalazł brat Roman Bartoszcze. Piotr osierocił czworo dzieci, najmłodsze urodziło się po śmierci ojca.
(czytaj więcej)
Komentarze (0) Zgłoś naruszenie zasad
Uwaga! Internauci piszący komentarze na portalu biorą pełną odpowiedzialność za zamieszczane treści. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do ingerowania lub całkowitego ich usuwania, jeżeli uzna, że nie są zgodne z tematem artykułu, zasadami współżycia społecznego, a także wówczas, gdy będą naruszać normy prawne i obyczajowe. Pamiętaj! -pisząc komentarz, anonimowy jesteś tylko do momentu, gdy nie przekraczasz ustalonych zasad.
Komentarze pisane WIELKIMI LITERAMI będą usuwane!