Dziś mamy 23 marca 2026, poniedziałek, imieniny obchodzą:

20 stycznia 2026

Dziś 106 rocznica. Włączenie Nakła do odrodzonego Państwa Polskiego

fot. IPN

fot. IPN

Dziś obchodzimy 106. rocznicę wkroczenia# oddziałów #Wojska Polskiego do Nakła i przejęcia przez nie władzy wojskowej. Po blisko 150 latach zaborów Pomorze i Kujawy Zachodnie wróciły do Polski.

Choć 11 listopada 1918 r. stał się symboliczną datą odzyskania przez Polskę niepodległości, proces odbudowy granic państwa był rozciągnięty w czasie. Kujawy Wschodnie i Ziemia Dobrzyńska wróciły do Macierzy już w listopadzie 1918 r., natomiast część Pomorza i Kujaw pozostawała poza granicami Polski jeszcze przez ponad rok.

Przyłączenie do Polski Pomorza i Kujaw Zachodnich usankcjonował traktat wersalski podpisany 28 czerwca 1919 r. Formalne przejęcie tych ziem z rąk niemieckich miało nastąpić po jego ratyfikacji, jednak strona polska już w lipcu 1919 r. podjęła do niego przygotowania.

Niemcy ratyfikowały traktat wersalski dopiero 10 stycznia 1920 r., a proces powrotu Pomorza do Polski rozpoczął się tydzień później wraz z wkroczeniem wojsk polskich do Gniewkowa, Działdowa, Golubia (17 stycznia), Torunia, Brodnicy oraz Lidzbarka (18 stycznia) i trwał do 10 lutego.

Przejęcie władzy cywilnej w poszczególnych miejscowościach regionu  koordynowały lokalne rady ludowe i upoważnieni do tego komisarze generalni, władzę wojskową przejmowały natomiast jednostki wojskowe Frontu Pomorskiego gen. Józefa Hallera oraz Frontu Wielkopolskiego gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego. Porządku i bezpieczeństwa mieszkańców Pomorza w trakcie całej operacji strzegły jednostki straży obywatelskiej oraz policji pomocniczej.

Całą operację podzielono na dwie fazy:

1. Pierwszy etap (17–23 stycznia), kiedy nastąpiło przejęcie południowej części województwa pomorskiego po prawej stronie Wisły, a także terenów województwa poznańskiego, które nie zostały odzyskane w powstaniu wielkopolskim (m.in. Działdowo, Toruń, Brodnica, Lubawa, Wąbrzeźno, Chełmno, Grudziądz, Sępolno oraz rejon nadnotecki wraz z Bydgoszczą i okolicami).

2. Drugi etap (25 stycznia – 10 lutego), kiedy przejęto wszystkie tereny po lewej stronie Wisły aż do morza, wraz z Wisłą i pasem nadmorskim (m.in. Świecie, Starogard, Chojnice, Tuchola, Tczew, Kościerzyna, Kartuzy, Wejherowo i Hel). 20 stycznia w 1920 roku, wypełniając postanowienia traktatu wersalskiego, do Nakła wjechały oddziały 5 pułku strzelców wielkopolskich pod dowództwem płk. Wrzalińskiego.

Źródło: IPN

Oceń artykuł: 25 24

Czytaj również

udostępnij na FB

Komentarze (1) Zgłoś naruszenie zasad

    • 1 (1)

    halo, w dniu 20-01-2026 23:15:48 napisał:

    Juz tyle lat minęło, a jakoś nie widać.

    odpowiedz

Uwaga! Internauci piszący komentarze na portalu biorą pełną odpowiedzialność za zamieszczane treści. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do ingerowania lub całkowitego ich usuwania, jeżeli uzna, że nie są zgodne z tematem artykułu, zasadami współżycia społecznego, a także wówczas, gdy będą naruszać normy prawne i obyczajowe. Pamiętaj! -pisząc komentarz, anonimowy jesteś tylko do momentu, gdy nie przekraczasz ustalonych zasad.

Komentarze pisane WIELKIMI LITERAMI będą usuwane!

Dodaj komentarz

kod weryfikacyjny

Akceptuję zasady zamieszczania opinii w serwisie
Komentarz został dodany. Pojawi się po odświeżeniu strony.
Wypełnij wymagane pola!



LOKALNY HIT

Patelnia do naleśników SWEET
47,99PLN
Korzystanie ze środowiska
500PLN
Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach
500PLN
Ewidencja Importu Aut
2400 zł / rokPLN
Cortina Wkład LED do znicza – ciepła biel, realistyczny płomień – 13,8 cm – 1 sztuka
14,50PLN
Wkład do Mopa Obrotowego Ravi Tango – Mikrofibra do Czyszczenia Podłóg
114,99PLN
Szczotka do włosów Idealna – do rozczesywania i stylizacji, miękka, uniwersalna
15,50PLN
Słoiki szklane 900ml 1szt. Bez zakrętki
2,49PLN
0

"Sernik bez sera". Skontrolowano wyroby ciastkarskie

Wyroby ciastkarskie należą do najczęściej# kupowanych słodkich produktów. Kuszą nas swoim wyglądem, kolorem i aromatem. Poprawiają humor, choć niekoniecznie zmniejszają obwód talii. A jak jest z ich jakością? Najnowsza kontrola IJHARS pokazuje, że oznakowanie wielu produktów nadal budzi zastrzeżenia - od nieprecyzyjnych nazw po niepełne informacje o składzie.

(czytaj więcej)
0

Debata historyczna. O wydarzeniach kryzysu bydgoskiego z 1981 r.

21 marca, w gmachu Muzeum Okręgowego# im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy odbyła się ciekawa debata o wydarzeniach kryzysu bydgoskiego z 1981 r.

(czytaj więcej)
0

Światowy Dzień Zespołu Downa. Symbolem kolorowe skarpetki

Od kilkunastu lat, 21 marca obchodzony# jest Światowy Dzień Zespołu Downa zwany Dniem Kolorowej Skarpetki. Został on ustanowiony w 2005 roku.

(czytaj więcej)
0

Trzy osoby trafiły do szpitala. Brutalna akcja ZOMO wobec protestujących

19 marca 1981 r. w budynku #Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy miała miejsce sesja Wojewódzkiej Rady Narodowej, na którą zaproszeni zostali przedstawiciele NSZZ „Solidarność” i mieszkańcy wsi.

(czytaj więcej)