Dziś mamy 1 czerwca 2020, poniedziałek, imieniny obchodzą:

08 kwietnia 2020

Pandemie na przestrzeni wieków . O chorobach, których już nie pamiętamy

W marcu Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła pandemię wirusa SARS-CoV-2. Dla #współczesnego społeczeństwa to nowa sytuacja, jednak ludzie na przestrzeni wieków znacznie częściej doświadczali plagi chorób zakaźnych. Ratunek niósł postęp medycyny - w szczególności rozwój wakcynologii. Dziś znów czekamy na szczepionkę, dzięki której uda się opanować pandemię.

Pandemia i choroby zakaźne – zapomniane zagrożenie?

W XX wieku miały miejsce aż trzy pandemie grypy. Najtragiczniejszy bilans pozostawiła po sobie grypa hiszpanka, która spowodowała śmierć ponad 50 milionów ludzi na całym świecie. Wbrew pozorom, wirus nie przywędrował z Hiszpanii - został przeniesiony do Europy razem z amerykańskimi żołnierzami udającymi się na front. Pierwsza fala zachorowań rozpoczęła się wczesną wiosną 1918 roku i mimo dużej zaraźliwości, cechowała się raczej łagodnym przebiegiem. Najtragiczniejsze okazały się drugi i trzeci epizod choroby, które nadeszły zaledwie kilka miesięcy później. Na bardzo wysoką śmiertelność wpłynął m.in. fakt, że pandemia dotknęła społeczeństwa znacznie osłabione trudnymi warunkami życia w czasie I wojny światowej. W przeciwieństwie do sezonowej grypy, hiszpanka była szczególnie niebezpieczna dla osób 20-40 letnich. Często towarzyszyło jej także zakażenie wywołane dwoinką zapalenia płuc; wtedy wysoce śmiertelne, dziś leczone antybiotykami.
Pierwszą szczepionkę przeciwko grypie opracowano w 1941 roku. Szesnaście lat później wybuchła pandemia grypy azjatyckiej, w skutek której zmarło około milion osób na całym świecie. Pokolenie pamiętające tragiczne konsekwencje hiszpanki nie wątpiło, że to właśnie szczepienie będzie absolutnie kluczowe dla powstrzymania choroby. Zaufanie do szczepień pozostało na wysokim poziomie również w trakcie pandemii grypy Hong-Kong do której doszło w 1968 roku.

Za pandemię zostało uznane także pojawienie się nowego wirusa grypy A/H1N1 (nazwa potoczna: świńska grypa) w 2009 roku. Szacuje się, że na skutek tej choroby mogło dojść od 150 do nawet 580 tysięcy zgonów. Do dziś wspominamy masowe zachorowania na AIDS, które dotknęły 3,7 miliona ludzi w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku. W marcu tego roku pandemią ogłoszono także serię zachorowań na chorobę COVID-19, w związku z czym na całym świecie wprowadzono zmiany i ograniczenia, mające na celu spowolnienie rozprzestrzeniania się odpowiedzialnego za nią wirusa SARS-CoV—2. Dla wielu osób to pierwsza styczność z rzeczywistością, w której realnie boimy się zachorowania na zakaźną chorobę przeciw której – jeszcze - nie opracowano szczepionki.

- Ludzie po prostu nie widzą już wokół siebie chorób, przeciwko którym chronią nas szczepienia. Można więc powiedzieć, że stały się one ofiarą własnego sukcesu. – Powiedział w rozmowie z portalem www.zaszczepsiewiedza.pl Paul A. Offit - pediatra specjalizujący się w chorobach zakaźnych, immunologii i wirusologii oraz jeden z wynalazców szczepionki przeciw rotawirusowi. - Moi rodzice, urodzeni w latach dwudziestych i trzydziestych ubiegłego wieku, widzieli, jak błonica zabija nastolatków, a polio jest przyczyną niepełnosprawności wielu dzieci. Ja natomiast dorastałem w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, więc chorowałem na odrę, świnkę i ospę.

Pokolenia urodzone w późniejszych latach nie poznały większości tych chorób; w konsekwencji wielu młodych ludzi lekceważy, jak wielkim są zagrożeniem. To właśnie m.in. z tego powodu fałszywe badania wiążące szczepienia z autyzmem opublikowane pod koniec lat dziewięćdziesiątych wydały się wiarygodne tak wielu odbiorcom. Tym samym rozpoczęła się „trzecia fala” aktywności ruchów antyszczepionkowych, która trwa do dzisiaj.

Szczepienia i nauka od lat chronią przed tragedią

Epidemię od pandemii odróżnia obszar występowania - ta druga ma charakter globalny. Sprzyja jej też niska śmiertelność choroby: mniej ofiar zapewnia wyższy wskaźnik zaraźliwości, a w efekcie więcej zachorowań. Na przestrzeni ostatnich dwóch wieków wiele bardzo groźnych epidemii udało się powstrzymać. Jednym z największych sukcesów w historii medycyny jest eradykacja ospy prawdziwej – choroby, której umieralność sięgała nawet 80%. Zawdzięczamy to Edwardowi Jennerowi, który 14 maja 1796 roku zaszczepił trzynastoletniego chłopca poprzez wprowadzenie materiału zakaźnego pobranego od osoby chorej na „krowiankę” – łagodniejszą odmianę ospy. Tym samym narodziła się nowoczesna wakcynologia. Sam Jenner przewidział, że „końcowym efektem szczepień będzie całkowite wyplenienie ospy – straszliwej plagi rasy ludzkiej”. Jego słowa potwierdziły się 200 lat później, kiedy 9 grudnia 1979 roku Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że ludzkość jest wolna od tej choroby.
Wybitną postacią w walce z chorobami zakaźnymi jest również polski wirusolog Hilary Koprowski. Szczepionka przeciwko Heinego-Medina, którą opracował, ograniczyła epidemię zagrażającą dzieciom na całym świecie. Pionierską dawkę preparatu wypróbował na samym sobie w 1948 roku. Dwa lata później rozpoczął pilotażowe szczepienia niewielkiej grupy dzieci. Okazało się ono zarówno bezpieczne, jak i skuteczne. W 1969 roku Koprowski ofiarował Polsce 9 milionów szczepionek przeciwko polio, dzięki czemu możliwe było przeprowadzenie systematycznej akcji szczepień i zatrzymanie epidemii tej choroby. Dziś wirus poliomyelitis jest niemalże wyeradykowany. Ludzkość znacznie zbliżyła się także do wyeliminowania odry i błonicy - niestety na skutek spadku liczby wyszczepionych dzieci, choroby te coraz częściej powracają.

Nie zmienia to faktu, że właśnie dzisiaj mamy największe od zawsze szanse w walce z chorobami i pandemiami. Znacznej poprawie uległy m.in. warunki życia oraz świadomość i higiena społeczna. Szybkie rozprzestrzenianie się informacji pozwala monitorować sytuację na świecie, ostrzegać innych i wdrażać mechanizmy szybkiego reagowania. Rozwinęła się także genetyka molekularna; odkrywanie patogenów nie zajmuje – jak w przypadku grypy hiszpanki – kilkunastu lat, a maksymalnie kilka miesięcy. To właśnie dzięki prężnemu postępowi medycyny i nauki prace nad szczepionką przeciw koronawirusowi posuwają się do przodu.

Materiał: Natalia Taranta

 

Oceń artykuł: 0 0

Czytaj również

udostępnij na FB

Komentarze (5) Zgłoś naruszenie zasad

    • 2 (6)

    Covid, w dniu 08-04-2020 16:38:04 napisał:

    Gdzie pochowali się wszyscy antyszczepionkowcy ? Jakoś cichutko siedzą . Oby trochę oleju po tym wszystkim zostało w głowach.

    odpowiedz

    pokaż odpowiedzi (1)

Uwaga! Internauci piszący komentarze na portalu biorą pełną odpowiedzialność za zamieszczane treści. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do ingerowania lub całkowitego ich usuwania, jeżeli uzna, że nie są zgodne z tematem artykułu, zasadami współżycia społecznego, a także wówczas, gdy będą naruszać normy prawne i obyczajowe. Pamiętaj! -pisząc komentarz, anonimowy jesteś tylko do momentu, gdy nie przekraczasz ustalonych zasad.

Komentarze pisane WIELKIMI LITERAMI będą usuwane!

Dodaj komentarz

kod weryfikacyjny

Akceptuję zasady zamieszczania opinii w serwisie
Komentarz został dodany. Pojawi się po odświeżeniu strony.
Wypełnij wymagane pola!



LOKALNY HIT

Krzesło młodzieżowe
Sprawdzanie zadymienia i analiza spalin
Materiały eksploatacyjne do wszystkich drukarek
Od 4,90 PLN
Rolery - mezoterapia skóry
Drukarka fiskalna Epson
2499PLN PROMOCJA PLN
Bezpłatne kontrolowanie sprawności zawieszenia
Sprawdzanie geometrii kół
Wulkanizacja
0

Nie kupisz już miału do celów grzewczych. Zmiany od 1 lipca 2020 r.

Od 1 lipca 2020 r. będzie obowiązywał zakaz sprzedaży miałów z węgla kamiennego dla #gospodarstw domowych oraz kotłów o mocy poniżej 1 MW. Do dyspozycji kupujących pozostaną jedynie droższe paliwa.

(czytaj więcej)
0

Dzień Różnorodności Biologicznej. Dlaczego należy dbać o każdy gatunek?

Środowisko naturalne w ostatnich dekadach musi mierzyć się z wieloma wyzwaniami.# Niestety, za część tych problemów odpowiada człowiek i jego działalność, prowadząca m.in. do intensyfikacji efektu cieplarnianego. Obchodzony z inicjatywy ONZ Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej (22 maja) to dobry moment, by zauważyć, że każdy z nas może przeciwdziałać negatywnym zmianom w światowym ekosystemie.

(czytaj więcej)
0

Każdy może zostać szefem kuchni. Wystarczą produkty i pomysł

Czas spędzany w domu i utrudniony dostęp do niektórych produktów, mogą okazać się #źródłem ciekawych pomysłów. Okazuje się, że w na co dzień niedocenianych zasobach domowej spiżarni, drzemie niemały potencjał. O tym, jak własną kuchnię zamienić w prawdziwą fabrykę smakołyków rozmawiamy z Jakubem Kuroniem – szefem kuchni i ekspertem kulinarnym.

(czytaj więcej)
0

Pielęgnacja włosów w czasie pandemii koronawirusa. O czym warto pamiętać?

Trwająca pandemia jest odczuwalna we wszystkich dziedzinach życia, szczególnie nasze zdrowie jest# obecnie pod specjalnym nadzorem. To czas, kiedy powinniśmy zwrócić szczególną uwagę na kondycję całego swojego organizmu. Nie zawsze jednak zdajemy sobie sprawę, że aktualna sytuacja może również negatywnie wpłynąć na nasze włosy.

(czytaj więcej)